Van laboratorium naar de woonkamer

Daphne Geerse startte haar onderzoek al tijdens haar research master aan de Vrije Universiteit Amsterdam, en zette dit voort tijdens haar promotieonderzoek en huidige postdoc.

Eén van haar eerste projecten was de ontwikkeling van de Interactive Walkway: een systeem gebaseerd op Kinect-sensoren waarmee loopgedrag zonder markers gemeten wordt. Via dit systeem kunnen onverwachte visuele obstakels worden geprojecteerd, om stapaanpassingen uit te lokken – essentieel voor het inschatten van valrisico’s bij mensen met Parkinson of na een CVA (assessment).

In een eerste verkenning met AR-headsets werd vervolgens gekeken naar het gebruik van visuele cues bij mensen met Parkinson. De AR-bril maakt het mogelijk om 3D-objecten in de omgeving te projecteren en heeft als voordeel dat deze draagbaar is en dus ook thuis gebruikt kan worden. Deze fase liet veelbelovende resultaten zien voor het verbeteren van het looppatroon en het omgaan met bevriezingen tijdens het lopen.

Interactieve AR-spellen als therapievorm

Na de eerste onderzoeksfase waarin AR werd ingezet voor visuele cueing bij mensen met Parkinson, verschoof de focus van het team naar het ontwikkelen van interactieve AR-spellen als therapievorm. Deze verschuiving kwam tot stand in nauwe samenwerking met het Britse medisch-technologiebedrijf Strolll (strolll.co) dat begon als startup en inmiddels is uitgegroeid tot scale-up.

Samen met dit bedrijf zijn verschillende spellen ontworpen die specifiek gericht zijn op het trainen van loopvaardigheid en balans bij mensen met Parkinson. Deze games zijn niet alleen innovatief, maar ook praktisch toepasbaar: mensen kunnen ze zelfstandig thuis gebruiken, wat bijdraagt aan hun zelfredzaamheid en tegelijkertijd de druk op de zorg verlaagt.

Het onderzoek met de AR-techniek is stapsgewijs geweest. Allereerst zijn de spellen getest in het lab en hierna zijn deze geïmplementeerd binnen de revalidatie bij mensen met Parkinson, zowel in de kliniek als in de thuissituatie, onder begeleiding van een therapeut.

Deze samenwerking tussen onderzoek en bedrijfsleven blijkt een krachtige combinatie te zijn, waarbij wetenschappelijke onderbouwing hand in hand gaat met gebruiksvriendelijke, realistische toepassingen.

“De toepassing van AR technologie in de revalidatiezorg biedt veel mooie kansen: patiënten kunnen thuis oefenen en kwetsbare groepen worden beter bereikt”
Daphne Geerse

Nieuwe stap: focus op AR-techniek in de revalidatie bij mensen met een CVA 

Inmiddels is een nieuwe subsidie toegekend om deze aanpak ook toe te passen bij mensen met CVA. De spellen worden aangepast en uitgebreid met oefeningen voor arm- en handfunctie – essentieel voor deze doelgroep.

Het doel is om eind 2025 te starten met een meerjarige studie, waarbij wederom zowel de effectiviteit als de praktische toepasbaarheid van de therapie in de klinische behandelpraktijk onderzocht worden.

Wetenschap en praktijk in samenwerking

Het onderzoeksteam werkt nauw samen met fysiotherapeuten, zowel in de ontwikkeling van de trainingsprotocollen als in de implementatie. Die betrokkenheid vanuit de praktijk is essentieel: het helpt om de technologie écht bruikbaar te maken voor de mensen die ermee aan de slag moeten.

Doel van het onderzoek is dan ook duidelijk: de AR-technologie zó vormgeven dat deze effectief, veilig en haalbaar is in de praktijk – thuis én in de kliniek. De combinatie van wetenschappelijke validatie en co-creatie met het bedrijfsleven en zorgprofessionals maakt dit tot een uniek en veelbelovend project.

De toekomst van AR in de revalidatie

Volgens Daphne Geerse biedt AR grote kansen voor de toekomst van de revalidatiezorg. Niet alleen vanwege de mogelijkheid om patiënten zelfstandig te laten oefenen, maar ook vanwege de toenemende zorgdruk en het tekort aan behandelcapaciteit.

Daarnaast maakt AR het mogelijk om ook kwetsbare groepen te bereiken die moeilijk fysiek naar een revalidatielocatie kunnen komen en dus bijvoorbeeld thuis kunnen trainen middels deze AR-technieken.

Een interessante richting is het toevoegen van een sociaal component aan de technologie – bijvoorbeeld trainen met anderen op afstand – waardoor ook de motivatie en therapietrouw vergroot kunnen worden.

Tot slot

Hoewel er nog uitdagingen zijn, bijvoorbeeld rond de vergoeding vanuit zorgverzekeraars, is de potentie van AR in de revalidatie enorm. Dankzij onderzoekers als Daphne Geerse en haar team wordt er stevig gebouwd aan de toekomst van gepersonaliseerde, toegankelijke én effectieve revalidatie.

Meer informatie

Een voorbeeld van AR-interventie

 

Resultaten uit het lab (Lotte Hardeman) – Frontiers in Neurology.
Lees hier het artikel (in het engels).

Ervaringen van mensen met Parkinson (Lotte Hardeman) – In press
Lees het artikel (in het engels).

Implementatie in de klinische behandelpraktijk (Eva Hoogendoorn) – Preprint
Lees het artikel (in het engels).

Profielpagina Daphne Geerse bij de VU.